De Nederlandse rijksoverheid ziet kunstmatige intelligentie als middel om de afhankelijkheid van externe ICT-specialisten terug te dringen. Dat is geen puur ambtelijke discussie: het raakt direct aan de manier waarop ook commerciële bedrijven naar AI, automatisering en inhuur kijken.

Voor productie-, logistiek- en e-commercebedrijven ligt in deze ontwikkeling een duidelijke vraag besloten: gebruikt u AI straks om mensen te vervangen, of om uw organisatie slimmer en schaalbaarder te maken?

Wat is er aan de hand?

Onderzoekers adviseren het Nederlandse kabinet om technologieën als AI in te zetten om een deel van het werk van extern ingehuurde ICT’ers te vervangen. Daarmee moeten de kosten omlaag en moet de overheid minder afhankelijk worden van tijdelijke krachten. AI wordt gezien als hefboom om herhalend, standaardiseerbaar digitaal werk te automatiseren – van software-ontwikkeling tot informatievoorziening aan burgers.

Tegelijkertijd benadrukt de betrokken minister dat elk departement zelf moet bepalen hoe die reductie van externe inhuur concreet wordt ingevuld. AI is dus geen kant-en-klare oplossing, maar een strategische bouwsteen die per organisatie anders uitpakt.

Voor bedrijven buiten de overheid is dit herkenbaar: hoge ICT-kosten, schaarste aan specialisten en toenemende druk om processen te digitaliseren. De vraag is niet óf AI een rol gaat spelen, maar hoe u die inzet zónder nieuwe afhankelijkheden of risico’s te creëren.

Van uurtje-factuurtje naar schaalbare digitale capaciteit

Waar de overheid nu betaalt voor externe uren, stuurt zij in de toekomst meer op digitale capaciteit: AI-systemen, interne platforms en herbruikbare bouwblokken. Dat is precies de beweging die veel productie-, logistiek- en e-commercebedrijven ook maken – of zouden moeten maken.

Concreet betekent dit:

  • Minder maatwerk door externen, meer gestandaardiseerde oplossingen (workflow-automatisering, data-pijplijnen, AI-assistenten voor medewerkers).
  • Meer focus op interne regie en architectuur in plaats van losse projecten die telkens opnieuw worden uitbesteed.
  • Investeren in eigen data en modellen, zodat kennis niet alleen in hoofden van consultants of in black-box tools van leveranciers blijft zitten.

Voor organisaties met complexe ketens (productieplanning, fulfilment, retourlogistiek, omnichannel) is deze omslag essentieel om groei, kostenbeheersing en wendbaarheid te combineren.

Praktische implicaties voor productie, logistiek en e-commerce

1. Breng “externe afhankelijkheid” in kaart

Begin met een harde inventarisatie:

  • Waar zet u nu externe ICT- of data-experts op in?
  • Welk deel van dat werk is repetitief of sterk patroonmatig (rapportages, integraties, tickets, simpele veranderingen in systemen)?
  • Welke taken draaien om domeinkennis en besluitvorming, en zijn dus minder geschikt voor directe vervanging?

Dit geeft een eerste shortlist van processen waar AI en automatisering realistisch externe capaciteit kunnen verlagen – zonder direct op kwaliteit in te leveren.

2. Denk in interne AI-capaciteit, niet in losse tools

De overheid kijkt nadrukkelijk naar hergebruik van data en generieke AI-oplossingen. Voor bedrijven geldt hetzelfde: losstaande AI-pilots leveren zelden structurele besparingen op.

Belangrijke ontwerpkeuzes voor uw organisatie:

  • Eén centraal AI- en integratieplatform in plaats van vijf verschillende oplossingen per afdeling.
  • Koppeling met bestaande systemen (ERP, WMS, TMS, e-commerceplatform) zodat AI niet naast uw processen staat, maar er middenin.
  • Databeheer en governance: weten welke data u gebruikt, waar die staan en wie waarvoor verantwoordelijk is.

3. Automatiseer eerst de ‘digitale lopende band’

In productie en logistiek is het logisch om eerst fysieke processen te optimaliseren. Maar veel winst zit tegenwoordig in de digitale keten:

  • Orderverwerking en ordervalidatie
  • Prijs- en voorraadaanpassingen in e-commerce
  • Planningsvoorstellen voor productie of transport
  • Documentgeneratie (offertes, pakbonnen, douanedocumenten)
  • IT-servicetickets en standaardwijzigingen

Hier kan AI als co-piloot werken: voorstellen doen, documenten genereren, data controleren. De medewerker blijft verantwoordelijk, maar is per uur productiever. In plaats van externen bij te huren in piekperiodes, kunt u zo meer werk opvangen met hetzelfde kernteam.

4. Realistische verwachtingen: minder inhuur, niet meteen minder mensen

De ervaringen uit de markt laten zien dat AI zelden direct leidt tot grote personeelsreducties, maar wél tot:

  • Minder noodzaak om extra mensen (of externen) in te huren bij groei.
  • Hogere kwaliteit en voorspelbaarheid van processen.
  • Meer ruimte voor interne teams om zich op uitzonderingen en verbeteringen te richten.

Het kabinet rekent op lagere externe inhuurkosten; bedrijven kunnen vooral rekenen op lagere marginale kosten per extra order, zending of productierun.

Wat kunt u morgen al doen?

Voor organisaties die AI en automatisering overwegen, zijn er drie concrete eerste stappen:

  1. Selecteer één proces met duidelijke businesscase
    Bijvoorbeeld: automatische ordercontrole in uw e-commercekanaal, of AI-ondersteunde planning in uw warehouse.

  2. Start met een beperkte pilot mét meetbare KPI’s
    Zoals doorlooptijd, aantal fouten, benodigde externe uren of overtime.

  3. Bouw parallel interne kennis op
    Train proceseigenaren en key-users in het werken met AI-oplossingen, zodat kennis niet alleen bij een leverancier zit.

Zo volgt u dezelfde beweging als het kabinet: minder afhankelijk van externe ICT-inhuur, meer regie op uw eigen digitale infrastructuur – maar dan met directe impact op marges, leverbetrouwbaarheid en klantbeleving.

Conclusie

De keuze van het kabinet om AI in te zetten tegen externe ICT-inhuur onderstreept een bredere trend: organisaties willen niet langer alleen capaciteit inkopen, maar blijvende digitale slagkracht opbouwen. Voor productie-, logistiek- en e-commercebedrijven is dit hét moment om te bepalen waar AI echt waarde toevoegt en hoe u afhankelijkheid van externe specialisten verkleint.

Wilt u verkennen hoe u dat pragmatisch kunt aanpakken in uw eigen processen – van order tot levering? Neem contact op met VoidTech Solutions om samen een eerste, haalbare AI-toepassing te identificeren die daadwerkelijk externen of handwerk vervangt.

Waar in uw organisatie leunen uw processen nu nog het zwaarst op externe ICT-capaciteit – en welk deel daarvan zou binnen een jaar (gedeeltelijk) door AI ondersteund kunnen worden?

Bron: Tweakers – "Nederlands kabinet overweegt inzet AI om externe inhuur ict'ers terug te dringen".